Pierwszy aparat dla dzieci kupiłam, kiedy córka miała pięć lat i przez dwa tygodnie wydzierała mi telefon przy każdej okazji. Wydawało mi się oczywiste – jeśli chce fotografować, niech ma swój sprzęt. Trzy aparaty i kilka lat później mam o wiele bardziej skomplikowany stosunek do tego tematu. Każdy z tych zakupów nauczył mnie czegoś innego – o tym, czego dziecko naprawdę potrzebuje od aparatu, i o tym, ile z moich decyzji zakupowych wynikało z moich własnych oczekiwań, a nie z jej.
Pierwszy aparat – entuzjazm kontra rzeczywistość
Zabawkowy aparat fotograficzny za około 80 złotych – kolorowy, z filtrami, z dźwiękiem migawki jak z kreskówki. Córka była zachwycona przez cztery dni. Potem aparat wylądował pod łóżkiem i leżał tam przez pół roku, zanim w ogóle zorientowałam się, że go nie używa.
Błąd był prosty: kupiłam aparat pod wpływem jej entuzjazmu dla fotografowania, a nie pod kątem tego, czego faktycznie szukała. Ona chciała robić zdjęcia, które wyglądają jak zdjęcia – nie pikselowe kwadraciki z nałożoną tęczą. Aparat zabawka był dla niej dziecięcą wersją czegoś, co uważała za dorosłe narzędzie. I to ją rozczarowało szybciej niż cokolwiek innego.
Drugi aparat – kiedy jakość robi różnicę
Cyfrowy aparat fotograficzny dla dzieci z prawdziwym sensorem kosztował około 200 złotych i przez chwilę czułam się z tym nieswojo, bo to niemało pieniędzy na sprzęt dla siedmiolatki. Okazał się lepszą decyzją niż myślałam – choć nie z powodów, których się spodziewałam.
Córka zaczęła robić zdjęcia, które naprawdę chciała oglądać. Fotografowała kota w stu różnych pozycjach, dokumentowała budowle z klocków, robiła zdjęcia zabawkom poustawionym jak postacie w filmie. To, co zmieniło się między pierwszym a drugim aparatem, to nie zainteresowanie fotografowaniem – to możliwość zobaczenia efektu, który warto oglądać. Dla niej różnica była natychmiastowa i widoczna.
Słabe strony? Bateria wytrzymywała może dwie godziny przy intensywnym użytkowaniu. Kilka razy aparat wyładował się w środku „sesji z kotem” i rozczarowanie było autentyczne. Wbudowana pamięć skończyła się po tygodniu i musiałam kupić kartę SD, bo o tym nie pomyślałam przy zakupie. Dwa proste problemy, których można było uniknąć.
Co zaskoczyło mnie przy codziennym użytkowaniu?
Kilka rzeczy, których nie przewidziałam przy żadnym z zakupów:
- smycz to nie opcja – to konieczność; bez smyczy aparat wypadał z rąk co najmniej raz dziennie i w końcu jeden z rogów obudowy zaczął się kruszyć;
- córka fotografuje z kątów, z których dorosły nigdy nie fotografuje – od dołu, z bliska, pod prąd; ekran musi być czytelny pod różnymi kątami, a przy tanim modelu nie jest;
- zdjęcia trzeba regularnie przenosić, bo karta SD zapełnia się szybko, a dziecko nie rozumie, czemu aparat „nie chce robić zdjęć”.
Ten ostatni punkt jest bardziej czasochłonny niż wygląda. Co kilka tygodni siadamy razem, przenosimy zdjęcia na komputer i przy okazji je przeglądamy. Brzmi jak drobiazg. Ale to właśnie w tych przeglądach córka mówi mi rzeczy, których inaczej bym się nie dowiedziała.
Trzeci aparat – aparat natychmiastowy i lekcja ekonomii
Na urodziny kupiłam aparat natychmiastowy drukujący małe odbitki od razu po zrobieniu zdjęcia. Trochę pod wpływem chwili – córka zobaczyła taki aparat u koleżanki i od tygodnia o nim mówiła. Pierwsze trzy dni były spektakularne. Drukowała zdjęcie za zdjęciem, przyklejała je na ścianę, rozdawała koleżankom, wklejała do zeszytu.
Fizyczna odbitka w ręku robi na dziecku inne wrażenie niż plik na karcie SD – i tego szczerze nie doceniałam przed zakupem. Ale po dwóch tygodniach entuzjazm wyhamował, gdy zorientowała się, że wkłady się kończą. Aparat natychmiastowy uczy ekonomii fotografowania w sposób, którego inne aparaty nie uczą – każde zdjęcie coś kosztuje i to widać. Nie wiem, czy to wada czy zaleta. Chyba jedno i drugie.
Co zmieniłabym, gdybym zaczynała od nowa?
Pominęłabym pierwszy zakup. Zabawkowy aparat fotograficzny ma sens dla młodszych dzieci, dla których sam akt „robienia zdjęcia” jest zabawą niezależnie od efektu. Dla córki to rozróżnienie miało znaczenie już w wieku pięciu lat – i nie przewidziałam tego, bo nie zapytałam jej wystarczająco konkretnie, czego chce.
Kupiłabym smycz razem z aparatem. Brzmi jak drobiazg, ale nie jest – to różnica między aparatem, który żyje rok, a aparatem, który zaczyna się sypać po miesiącu.
Sprawdziłabym ekran w jasnym świetle, nie tylko w sklepie. Jeden z modeli, który rozważałam, wyglądał świetnie pod sztucznym oświetleniem. W słoneczny dzień w ogrodzie córka widziałaby na nim głównie własne odbicie.
I – to najważniejsze – dałabym córce aparat do potrzymania przed zakupem. Rozmiar i waga muszą pasować do rąk dziecka, nie do zdjęcia produktowego. Jeden z aparatów, który rozważałam, był po prostu za duży dla siedmiolatki i w jej rękach wyglądał jak coś, co zaraz wypadnie. Wypadłoby.